Ο ανεπανάληπτος Μανώλης Χιώτης υπήρξε σημαντικός παράγοντας στην ανάδειξη του κορυφαίου Μίκη Θεοδωράκη.

Ο Μανώλης Χιώτης, ένας από τους μεγαλύτερους στυλοβάτες του λαϊκού τραγουδιού, παραγωγικός συνθέτης, και άριστος τεχνίτης στο μπουζούκι, γεννήθηκε και απεβίωσε στις 21 Μαρτίου με απόσταση πενήντα ετών (1920 – 1970).

Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης άλλαξε εκ βάθρων την ελληνική μουσική με αιχμή του δόρατος την καλλιτεχνική ευφυΐα, τη διορατικότητα και την αριστοτεχνία που τον διέκρινε.

Στον αείμνηστο μουσουργό πιστώνεται η προσθήκη ενισχυτή στο μπουζούκι (προσδίδοντας οξύτερο ήχο) και η μετατροπή του συγκεκριμένου οργάνου από τρίχορδο σε τετράχορδο (από 3 ζεύγη διπλών χορδών σε 4 ζεύγη) προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία. Θεωρείται ότι σύστησε το λαϊκό τραγούδι στα αριστοκρατικά σαλόνια με την εισαγωγή λάτιν στοιχείων σε αυτό, δημιουργώντας τα αποκαλούμενα «μάμπο».

Ανάμεσα στους αστικούς μύθους που κυκλοφορούν για το Μανώλη Χιώτη υπάρχει και ο ακόλουθος που διαδραματίστηκε στη «Σπηλιά του Παρασκευά» στην Καστέλα, όπου εμφανιζόταν το δίδυμο Χιώτη – Λίντα, ύστερα από ένα γλέντι του μεγιστάνα Αριστοτέλη Ωνάση και της ντίβα Μαρία Κάλλας με προσκεκλημένους τον Πρίγκιπα Ρενιέ του Μονακό και την Γκρέις Κέλλυ.

Η Γκρέις Κέλλυ φέρεται να ρώτησε το Χιώτη, με… διερμηνέα την Κάλλας, για τη διαφορά του μπουζουκιού και της κιθάρας. Η απάντηση του Χιώτη ήταν αποστομωτική: «Οι χορδές της κιθάρας δονούνται από τα δάχτυλα, ενώ του μπουζουκιού από τη ψυχή…»

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Μανώλης Χιώτης διατελούσε καλλιτεχνικός διευθυντής της ιστορικής δισκογραφικής Columbia / His Master’s Voice (μετέπειτα γνωστής ως EMI), απέναντι στο άλλο μεγαθήριο του τραγουδιού, το Βασίλη Τσιτσάνη, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για το λαϊκό ρεπερτόριο της ίδιας εταιρείας.

«Με την τελειομανία που είχε και τον τρόπο που ήθελε να παρουσιαστούν τα τραγούδια, δημιουργούσε μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα τόσο στις ζωντανές εμφανίσεις όσο και στην αίθουσα ηχογράφησης. Νιώθαμε ότι κάναμε κάτι σημαντικό.» [1], είχε αναφέρει για τη φυσιογνωμία του Χιώτη ο αξεπέραστος Στέλιος Καζαντζίδης

Εκείνη την εποχή όπου ο Μανώλης Χιώτης διηύθυνε με μαεστρία τις ηχογραφήσεις στα θρυλικά στούντιο της Columbia στη Λεωφόρο Ηρακλείου, ο σπουδαίος Μίκης Θεοδωράκης βρισκόταν στις απαρχές μίας λαμπρής σταδιοδρομίας στο μουσικό στερέωμα.

Στις πρώτες αξιομνημόνευτες δουλειές του Μίκη Θεοδωράκη, ο Μανώλης Χιώτης έβαζε σπιθαμή προς σπιθαμή τη – πραγματικά ασύλληπτη – δεξιοτεχνία του στο μπουζούκι συνδράμοντας ανεκτίμητα στην ανάδειξη του συναδέλφου του.

Ο «Επιτάφιος», σε ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, παραμένει ένας κύκλος τραγουδιών που προκάλεσε επανάσταση σμίγοντας τη λαϊκή μουσική με την ελληνική ποίηση και καθιέρωσε το Μίκη Θεοδωράκη στην εγχώρια πραγματικότητα. Στις τρεις εκτελέσεις[2] που εκδόθηκε το έργο, πίσω από το μπουζούκι υπήρξε ο βιρτουόζος Μ. Χιώτης.

Η σύμπραξη των δύο χαρακτηριστικών μορφών συνεχίστηκε σε αξιοσημείωτα έργα όπως το «Λιποτάχτες» (His Masters Voice, 1960), το «Αρχιπέλαγος» (Columbia, 1961), η «Πολιτεία» (His Master’s Voice, 1961) και άλλα.

Την ημέρα που έφυγε από τον κόσμο ο Μανώλης Χιώτης πήγε και τραγούδησε στο φυλακισμένο Θεοδωράκη.

Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας ο απαγορευμένος μουσικά Μίκης Θεοδωράκης φυλακίσθηκε πολλάκις. Όταν το 1970 κρατούταν στο στρατόπεδο του Ωρωπού, ο Μανώλης Χιώτης πλησίασε με τόλμη μαζί με άλλα άτομα τα συρματοπλέγματα τραγουδώντας του το «Σε Πότισα Ροδόσταμο» (σύνθεση Μ. Θεοδωράκη και ποίηση Νίκου Γκάτσου).

Το επόμενο πρωί μαθεύτηκε η αναπάντεχη είδηση του θανάτου του Μανώλη Χιώτη.

Ο συνθέτης Μπάμπης Μπακάλης και ο Μιχάλης Αλεξάκης αφιέρωσαν στο Χιώτη, με τη φωνή του Βαγγέλη Περπινιάδη, το τραγούδι «Παίζει Ο Χιώτης, Χορεύει Ο Χάρος» (Minos, 1971): «Ο Χιώτης κι αν επέθανε για πάντα ζει κοντά μας, γιατί η κάθε του πενιά μιλάει στην καρδιά μας».

*Περιηγηθείτε στα τραγούδια πατώντας την ένδειξη «PLAYLIST» .

Παραπομπές:

[1] «Τα Μαγικά 45άρια Και Η Εποχή Τους», Κώστας Μπαλαχούτης, Εκδόσεις Ηλιοτρόπιο 2004.

[2] Οι τρεις εκτελέσεις στις οποίες εκδόθηκε ο «Επιτάφιος»:
Αύγ. 1960, Νάνα Μούσχουρη σε διεύθυνση Μάνου Χατζιδάκι (
Fidelity)
Σεπ. 1960, Γρηγόρης Μπιθικώτσης (
Columbia)
1963, Μαίρη Λίντα – Μανώλης Χιώτης (
Columbia)

loading...
Like
Like Love Haha Wow Sad Angry