HIT CHANNEL ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Είχαμε την τεράστια τιμή να μιλήσουμε με έναν θρυλικό κιθαρίστα και υπέροχο άνθρωπο:  τον John McLaughlin. Είναι πρωτοπόρος του jazz fusion και εδώ και περίπου 50 χρόνια έχει κάνει πολυάριθμα μνημειώδη albums με τους Mahavishnu Orchestra, τον Miles Davis, τους Tony Williams Lifetime, τους Shakti και ως solo καλλιτέχνης. Επίσης, έχει επηρεάσει αμέτρητους κιθαρίστες σε διάφορα είδη, και σύμφωνα με τον Jeff Beck είναι ο «καλύτερος εν ζωή κιθαρίστας». Το τελευταίο, πολύ καλό, album ( δείτε το review ) των John McLaughlin And The 4th Dimension είναι το “Now Here This” και θα κυκλοφορήσει στις 16 Οκτωβρίου από την Abstract Logix και ηλεκτρονικά από το www.mediastarz.com . Από τη στιγμή όμως που ένας ερασιτέχνης καταφέρνει να κάνει μια τέτοια συνέντευξη με τον τρισμέγιστο John McLaughlin, φανταστείτε τι παραπάνω θα μπορούσαν να είχαν δει τα ματάκια μας τα τελευταία τριάντα χρόνια από τόσους δεκάδες Έλληνες επαγγελματίες… αλλά δεν είδαν. Γιατί άραγε;; Διαβάστε παρακάτω τα όσα πολύ ενδιαφέροντα μας είπε:

 

john1Είστε ικανοποιημένος με το τελικό αποτέλεσμα του “Now Here This” album;

Είμαι πολύ χαρούμενος με αυτή την ηχογράφηση. Νομίζω ότι η μπάντα ποτέ δεν ακουγόταν καλύτερα. Το ηχογραφήσαμε στα μέσα Δεκεμβρίου. Ο δίσκος θα βγει τώρα, επειδή είχα πολλές άλλες δραστηριότητες. Ήμουν σε περιοδεία με τους Shakti στην Ινδία, τον Φεβρουάριο, και στη συνέχεια, με τους 4th Dimension (σ.σ.: με τον Ινδό drummer Ranjit Barot, τον γεννημένο στο Καμερούν/ κάτοικο Παρισιού μπασίστα Etienne M’Bappe και τον πληκτρα/ drummer Gary Husband) στην Ουκρανία στις αρχές Μαΐου και στη συνέχεια, με τους Shakti στη Ρωσία. Πριν από δύο εβδομάδες, ήμασταν στην Αμερική με τους 4th Dimension και στο τέλος αυτού του μήνα, θα ξεκινήσουμε μια ευρωπαϊκή περιοδεία. Έτσι, είμαστε πολύ απασχολημένοι και το μόνο που έπρεπε να κάνω ήταν μια μίξη ανάμεσα στις περιοδείες, και αυτό είναι υπέροχο. Είμαι πολύ χαρούμενος με την μίξη και την απόδοση. Επειδή το σημαντικότερο πράγμα στις studio ηχογραφήσεις είναι ότι μπορείς να παίξεις περισσότερα από ένα take, μπορείς να παίξεις μια μελωδία 3, 4, 5 φορές, αν θες, μέχρι όλοι να είναι ευχαριστημένοι με αυτό που παίζουν. Ο δίσκος αυτός είναι, νομίζω, το καλύτερο πράγμα που έκανα ποτέ, από την αρχή μέχρι σήμερα. Μπορεί να το λέω εγώ αυτό, αλλά όντως είναι σπουδαίο.

 

Προσπαθήσατε τίποτα στο studio για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων για το “Now Here This” ;

Όχι, πάντα ηχογραφώ με τον ίδιο τρόπο: ζωντανά στο studio. Επειδή στο είδος της μουσικής που παίζουμε πρέπει να έχουμε αλληλεπίδραση. Είναι πολύ σημαντικό σ’ αυτή τη μουσική. Φυσικά, μπορείς να παίξεις μακρά solo κιθάρας, ένα beat ή ένα solo στο μπάσο. Πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να το κάνουν αυτό, προτιμούν μια «παραγωγή». Στο είδος της μουσικής που παίζουμε, μπορείς να την αποκαλέσεις ως «jazz» ή «jazz fusion» ή «jazz rock», το σημαντικό είναι να παίζουμε μαζί. Πρέπει να παίξουμε μαζί. Μόλις έχεις μια καλή απόδοση από όλους στο studio, τότε μπορείς να πεις «Είναι μια σπουδαία απόδοση, και τώρα που το ηχογράφησα, θέλω να βάλω την κιθάρα πίσω από το μπάσο», για παράδειγμα. Επειδή αυτό είναι μια studio και όχι μια live ηχογράφηση. Μια live ηχογράφηση είναι σαν μια φωτογραφία, έτσι δεν είναι; Μια  studio ηχογράφηση μοιάζει περισσότερο σαν ζωγραφιά. Μπορείς να δείξεις πράγματα στο studio, αλλά είναι πιο δύσκολο να τα  δείξεις στη σκηνή. Μου αρέσουν και τα δύο για διάφορους λόγους. Μου αρέσει το studio, αλλά μου αρέσουν φυσικά και οι ζωντανές ηχογραφήσεις.

 

Είστε ανυπόμονος για το πώς τα καινούργια τραγούδια θα γίνουν δεκτά από τους οπαδούς κατά την επερχόμενη περιοδεία;

(Γέλια) Θοδωρή, κάνω ηχογραφήσεις σ’ όλη μου τη ζωή. Έχω ξεχάσει τον αριθμό των ηχογραφήσεων που έχω κάνει. Κατ’ αρχήν, υπάρχουν δύο πράγματα: Πρώτα απ ‘όλα, ποτέ δεν έχω την πρόθεση να κάνω ένα δίσκο. Πάντα περιμένω τη μουσική να έρθει, να έχω αρκετή μουσική και στη συνέχεια πάω στο studio . Πρέπει να πω ότι ποτέ δεν πάω στο studio για να κάνω ευτυχισμένους τους οπαδούς. Πρέπει να κάνω εμένα ευτυχισμένο, πρέπει να κάνω ευτυχισμένους τους μουσικούς και οι ίδιοι οι μουσικοί πρέπει να κάνουν ευτυχισμένους τους εαυτούς τους. Γνωρίζω ότι δεν μπορείς να ικανοποιήσεις συνέχεια τους πάντες. Αλλά το πιο σημαντικό για μένα και για τους μουσικούς, είναι ότι πρέπει να λέω την αλήθεια με τη μουσική. Και όταν έρχεται η μουσική, απλώς προσπαθείς να την εξωτερικεύσεις, και να την ηχογραφήσεις ακριβώς όπως σου ήρθε. Το ίδιο και όταν αυτοσχεδιάζεις με μουσικούς, μπορεί να έχεις μια συλλογική εμπειρία η οποία να είναι πολύ ωραία. Αλλά μπορούμε να έχουμε μόνο τη μουσική, που μπορεί να είναι διαφωτιστική, μπορεί να είναι κάποιο είδος απελευθερωτικής εμπειρίας, αυθόρμητη εμπειρία, αλλά με συλλογικό τρόπο. Τα στοιχεία αυτά είναι πολύ σημαντικά για την μουσική μας και ξέρουμε, το ξέρω, ότι δεν μπορούμε να τους κάνουμε όλους ευχαριστημένους. Δεν μπορώ, δεν είναι δυνατόν. Μπορώ να κάνω εμένα ευτυχισμένο, και ελπίζω ότι κάποιος μπορεί να το απολαύσει. Αλλά αν κάνω εμένα ευτυχισμένο -και είμαι ο χειρότερος κριτής μου- είμαι ικανοποιημένος με τη μουσική μου και μετέπειτα, στον κόσμο αρέσει ή δεν αρέσει αυτό που κάνω. Αυτό που κάνω βρίσκεται στα χέρια του Θεού. Εμείς απλώς ελπίζουμε, Θοδωρή. Ζούμε για να ελπίζουμε παντοτινά.

 

Για το “To The One” album, το “A Love Supreme” του John Coltrane ήταν μια σημαντική επιρροή. Ποια albums σας επηρέασαν για το “Now Here This”;

Φυσικά και έχω τους  ήρωες μου: ο Coltrane είναι ένας ήρωας, είναι σαν γκουρού για μένα. Και ο Miles (σ.σ.: Davis). Έχω τους γκουρού μου, Θοδωρή. Τους ακουώ από τότε που ήμουν 15 ετών. Και μετά τον Bill Evans, τον Sonny Rollins. Πιανίστες όπως ο Herbie Hancock και ο Oscar Peterson. Σπουδαίοι μουσικοί της jazz. Είναι πάντα πηγή έμπνευσης για μένα όταν τους ακούω. Μετά ακούω φυσικά και ethnic μουσική. Μου αρέσει πάρα πολύ η ethnic. Ασχολούμαι με την ethnic μουσική εδώ και πολλά χρόνια, ιδίως από την Ινδία και το Πακιστάν. Επίσης, από τη Λατινική Αμερική, Σπανιόλικες επιρροές. Νιώθω πολύ περήφανος για τη δουλειά που έκανα με τον Paco de Lucia. Όλοι είχαν επίδραση πάνω μου. Παίρνω έμπνευση μερικές φορές και ακούγοντας το iPod μου. Στο iPod μου έχω μουσική όλων των ειδών: Έχω μουσική του Bach, μουσική από το περσικό underground, Χαβανέζικη μουσική, μουσική των Eagles, έχω Sly and the Family Stone, έχω Jeff Beck, που για μένα είναι ο καλύτερος. Έχω πολλά πράγματα, έτσι μεγάλωσα τη δεκαετία του ’60. Έπαιζα rhythm & blues, προσπαθούσα να παίξω jazz, και στη συνέχεια στο studio έπαιζα rock και pop. Όλες αυτές οι επιρροές, με επηρέασαν και ειδικά όταν ξεκίνησα να παίζω με τον Miles, το 1969, που έψαχνε νέους τρόπους. Ήμουν πολύ τυχερός, προσπαθούσα να εξωτερικεύσω τα πράγματα που βρίσκονταν ολόγυρά μου. Ακούω όλα τα είδη της μουσικής. Μου αρέσει να ακούω Bartók, ξέρω τον μεγάλο Έλληνα συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη και τον Ιάννη Ξενάκη. Ήταν πολύ γνωστός στην Γαλλία. Τον γνωρίζω εδώ και χρόνια. Όχι προσωπικά, γνωρίζω τη μουσική του.

 

Εκτός από την solo δουλειά σας με τους 4th Dimension, έχετε στα σχέδια άλλα projects για το εγγύς μέλλον;
Ναι. Τον Μάρτιο, θα πάω στην Ινδία για να κάνω άλλο ένα CD με το συγκρότημα Shakti. Οι Shakti είναι ακόμα ζωντανοί και πολύ δραστήριοι. Ξέρεις, πέρυσι έκανα μια συναυλία επανένωσης με τον Carlos Santana. Είμαστε σε επαφή φυσικά και ίσως κάνουμε άλλη μια συναυλία κάπου, δεν ξέρω που, μέσα στο επόμενο έτος, το 2013. Θα κάνω μια φιλανθρωπική συναυλία στην Πράγα, στο τέλος Νοεμβρίου, μετά την περιοδεία, με τον Zakir Hussein (Shakti). Μόνο οι δυο μας. Δουλεύω συνεχώς. Τον Ιανουάριο γιόρτασα τα 70α γενέθλιά μου. 70 ετών, μπορείς να το φανταστείς; Νιώθω σαν ένας 15 χρονος χίπης.

 

Τον Μάιο μίλησα με τον Ginger Baker (Cream, Blind Faith). Είναι μεγαλύτερος και πιο άρρωστος. Άρα, μια χαρά είστε.

Νιώθω τυχερός και πολύ υγιής. Προσέχω. Κάνω πολύ ποδήλατο, και τένις και κολύμπι. Πρέπει να το κάνω. Πόσο χρονών είσαι εσύ, Θοδωρή;

 

27 (θα γίνω τον Δεκέμβρη).

(Σ.σ: Έκπληκτος) 27;!;!;!

 

Η ίδια ηλικία που είχατε και εσείς όταν άρχισατε να παίζετε με τον Miles Davis.

(Γέλια) Ναι, ακριβώς! Έχω πολλά ηχογραφημένα πράγματα και DVDs. Για παράδειγμα, υπάρχει μια υπέροχη ηχογράφηση του Paco (σ.σ.: de Lucia) και εμένα, οι δυο μας μόνο, στην Ελβετία και ελπίζω ότι θα βγει κάποια μέρα. Έχω άλλη μία από το 1978, με την One Truth Band, με τον Tony Smith τον drummer. Τι μεγάλη μπάντα! Ποτέ δεν κάναμε ένα δίσκο με αυτή την μπάντα. Μια υπέροχη μπάντα, έχουμε ένα φανταστική video. Έχουμε πολλές ζωντανές ηχογραφήσεις. Έχω ένα live των Mahavishnu Orcherstra, το “Live In Cleveland 1971”. Φανταστική συναυλία και καλή ηχογράφηση! Αλλά η PBS Sony δεν θέλει να το βγάλουμε. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως περιμένουν να πεθάνω. Πιστεύουν ότι τότε θα πουλήσουν περισσότερο (γέλια).

 

Είναι ηλίθιο.

Εντελώς ηλίθιο. Η μουσική βιομηχανία είναι χάλια. Με όλους αυτούς τους πειρατές, δεν κάνουμε δίσκους, δεν βγάζουμε χρήματα πλέον από τους δίσκους. Εδώ και πολλά χρόνια. Έχω φίλους ζωγράφους, ξέρω ότι και γι ‘αυτούς είναι επίσης πολύ δύσκολα. Αλλά δεν σταματούν να ζωγραφίζουν. Όπως κι εγώ. Όταν η μουσική σταματά να έρχεται, τότε θα σταματήσω να ηχογραφώ. Όσο έρχεται καινούργια μουσική, τότε είμαι χαρούμενος.

 

Στο 44ο Montreux Jazz Festival το 2010, παίξατε για τις πρώτη φορά μετά από δεκαετίες με τον Billy Cobham (drummer των Mahavishnu Orchestra). Πόσο συναισθηματική ήταν αυτή η συναυλία για σας;

Ήταν πολύ ωραία, ίσως επειδή δεν είχαμε παίξει μαζί για 26-27 χρόνια. Ξέρεις πώς συνέβη; Θα σου πω. Ο άνθρωπος που οργανώνει το festival είναι ο Claude Nobs. Κάθε χρόνο πάω με την οικογένειά μου στο Montreux. Ακόμα κι δεν έχω συναυλίες, πάω. Πάμε γιατί κάνουμε πεζοπορία στα βουνά. Περπατάμε στα βουνά και στη συνέχεια το βράδυ πάμε στις συναυλίες. Μου αρέσει να κάνω ποδήλατο. Ήμουν στην άλλη πλευρά της λίμνης στην Ελβετία και έλαβα μια κλήση από τον Claude Nobs και μου είπε «John, μπορείς να παίξεις απόψε;»,  είπα «Δεν έχω κιθάρα». «Έχω εγώ πολλές κιθάρες» είπε, «Εντάξει, θα παίξω». «Θα πάρω τον Billy Cobham, είναι μία ώρα από δω». «Εντάξει, θα είμαστε εκεί, θα παίξουμε». Ξέρεις το συγκρότημα Roxy Music;

 

Ναι, φυσικά.

Οι Roxy Music ήταν τα αστέρια της βραδιάς, και νωρίτερα, ήταν ένα συγκρότημα που πετούσε από τον Καναδά, αλλά το αεροπλάνο χάλασε στον Καναδά. Έτσι, δεν μπορούσαν να πετάξουν. Στη συνέχεια, ο Claude μας πήρε τηλέφωνο, και ο Billy και εγώ, ανέβηκαμε στη σκηνή και παίξαμε κομμάτια των Mahavishnu. Ως ανάμνηση αυτού που είναι. Καταπληκτικό, ε;

 

Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μάθατε την περίοδο που παίζατε με τον Miles Davis;

Το πιο σημαντικό πράγμα που έμαθα ήταν πώς να καθοδηγείς μια μπάντα. Αυτός είναι ο γκουρού μου από τότε που ήμουν 15 ετών, μουσικά μιλώντας. Επειδή ο Miles δεν ήταν απλά ένας φανταστικός μουσικός και ένας μεγάλος καλλιτέχνης, εισήγαγε νέες έννοιες. Εισήγαγε πολλές έννοιες, εισήγαγε τότε ένα νέο τρόπο παιξίματος. Έχει επηρεάσει τους πάντες, συμπεριλαμβανομένου και του Coltrane. Ήταν φαινόμενο. Και ο John (σ.σ.: Coltrane) φυσικά ήταν μια μεγάλη μουσική επιρροή σε όλη τη διαδρομή μου από τη δεκαετία του ’60 και ακόμα παραμένει. Όταν άρχισα να παίζω σε συναυλίες και στο studio με τον Miles, κατάλαβα τι είδους ιδιοφυΐα είναι. Επειδή είχε την ικανότητα, να βγάζει από τους μουσικούς το καλύτερο που μπορούσαν να κάνουν και μερικές φορές μπορούσε να βγάλει από αυτούς ακόμα και κάτι που δεν γνωρίζαν καν ότι μπορούν να το κάνουν. Το έκανε σε μένα! Περισσότερο από μία φορά. Πολλές φορές. Έμαθα τόσα πολλά απλά με το να είμαι κοντά του και μαζί του, και να βλέπω πώς καθοδηγούσε τους μουσικούς. Τους καθοδηγούσε χωρίς να τους διοικεί. Κατάλαβες τι εννοώ; Αγαπούσε τους μουσικούς του. Και οι μουσικοί τον αγαπούσαν. Όλοι αγαπούσαν τον Miles. Ακόμα κι αν είχε άλλου είδους φήμη μεταξύ των δημοσιογράφων (γέλια). Αλλά έσπαγε πλάκα με τους δημοσιογράφους. Με τους μουσικούς, τους αγαπούσε τους μουσικούς. Και τους φρόντιζε ο ίδιος. Φρόντιζε και εμένα. Ήθελε να βεβαιωθεί αν μπορούσα να επιβιώσω. Μερικές φορές, τον έβλεπε έξω από το σπίτι του, κάπου έξω, και θα με ρωτούσε «Τρως καλά;»  και έβαζε ένα 100-δόλαρο στην τσέπη μου. Ήταν φανταστικός άνθρωπος. Όταν δούλευα μαζί του, ήταν πολύ αφοσιωμένος στη μουσική. Απίστευτος. Και αυτό είναι το καλύτερο πράγμα που έμαθα: πώς να βγάλεις το καλύτερο από τους μουσικούς.

 

Το 1979 παίξατε στο Havana Jam με τον Tony Williams και  τον Jaco Pastorius ως Trio of Doom. Θυμάστε τίποτα από εκείνο το ταξίδι στην Κούβα;

Ξέρεις, έκανα το remix στο δίσκο πριν από μερικά χρόνια. Μου λείπουν πραγματικά επειδή έχουν «φύγει» και οι δύο και είμαι ο μόνος που απέμεινα ζωντανός. Ήμουν πολύ χαρούμενος με τον Tony και Jaco. Όταν συναντήθηκαν για πρώτη φορά με τον Tony ήταν τον Ιανουάριο του ’69 και ήμασταν φίλοι σε όλη τη διαδρομή στο χρόνο με τον Miles και τους Lifetime. Ο Jaco, όταν βρέθηκε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη, ήρθε να με δει. Ήλπιζε να μπει στην μπάντα μου. Ήταν το 1973 ή το ’74 ίσως, και κάναμε πρόβες με τον Narada Michael Walden (σ.σ.: drummer των Mahavishnu και του Jeff Beck) και τον Ralph Armstrong. Και μπήκε στο studio και είπε «Είμαι ο Jaco Pastorius, ο μεγαλύτερος μπασίστας στον κόσμο». Είπα «Ουάου! Αυτό είναι καλή είδηση, αλλά έχω ήδη έναν υπέροχο μπασίστα». «Επέτρεψέ μου να τζαμάρω μαζί σας, αλλά δωσ’μου πρώτα 20 δολάρια, επειδή το αυτοκίνητό μου έχει σκασμένο λάστιχο» (γέλια). Σκέφτηκα ότι αυτός ο τύπος είναι καταπληκτικός: δεν με είχε συναντήσει ποτέ προηγουμένως και μου λέει ότι είναι ο καλύτερος μπασίστας του κόσμου και αν μπορώ να του δώσω 20 δολάρια. Τέλος πάντων, του έδωσα 20 δολάρια και του είπα «Εντάξει, έλα και θα τζαμάρουμε». Πήγε να φτιάξει το αυτοκίνητό του, επέστρεψε και παίξαμε. Και όταν έπαιξε είπα «Αυτός ο τύπος είναι απίστευτος». Αλλά την ίδια στιγμή, είχα τον Ralph Armstrong, ένα φανταστικό μπασίστα. Δεν ήθελα να αλλάξω. Το ίδιο βράδυ, κάλεσα τον Tony Williams και του είπα «Tony, πρέπει να δείς αυτόν τον τύπο τον Jaco, είναι εξωπραγματικός. Είναι απίστευτος» . Ξεκίνησε να παίζει με τον Tony και από το 1976, ήμουν στους Shakti και οι Shakti και οι Weather Report έπαιζαν παντού μαζί. Ήταν ένα φανταστικός συνδυασμός συγκροτημάτων. Όταν ο Jaco και ο Tony άρχισαν να κάνουν πρόβες, ήταν απίστευτο πράγμα.

 

Θα θέλατε να είχατε κάνει περισσότερα πράγματα με το Trio of Doom ;

Φυσικά. Αλλά υπήρχε μεγάλη διαμάχη μεταξύ του Jaco και του Tony. Ήταν πραγματικά κρίμα γιατί ήταν και οι δύο επαναστατικοί, αλλά υπήρχε διαμάχη. Ίσως επειδή ήταν πολύ όμοιοι. Δεν υπήρχε διαμαχή καθεαυτή, αλλά διχογνωμία. Δεν μπορούσα να κάνω τίποτα. Κανείς δεν μπορούσε να κάνει κάτι. Έπρεπε να αποφασίσουν αν είναι φίλοι ή όχι. Μετά το Havana Jam, πήγαμε στο studio και ηχογραφήσαμε περισσότερη μουσική, αλλά και πάλι υπήρχε διαμάχη. Και οι δύο ήταν καλά παιδιά, αλλά πολύ ευέξαπτα. Καλλιτέχνες με ταμπεραμέντο. Και πολύ ευαίσθητοι. Εν πάση περιπτώσει, τουλάχιστον οι πρόβες ήταν φανταστικές. Ήταν καταπληκτικά. Επίσης, η συναυλία ήταν ένα πολύ όμορφο πράγμα. Και στο studio, επίσης. Αλλά ήταν πολύ δύσκολη η μίξη, διότι μερικά αιωρούμενα μικρόφωνα δεν ήταν ανοιχτά. Ξέρω ότι ακούγεται περίεργο, αλλά το φτιάξαμε. Δεν έβγαλα λεφτά. Είπα στη Sony «Δεν θα μου δώσετε καθόλου λεφτά γι’ αυτό, αλλά θα το φτιάξω εγώ σωστά. Είμαι ο μόνος ζωντανός απ’ αυτήν εδώ την μπάντα». Και κατεύθυνα όλα τα χρήματα στην χήρα του Jaco και τη χήρα του Tony. Μετά την μίξη, έστειλα μερικά CDs στην  Tracy, την χήρα του Jaco και την Colleen, την  χήρα του Tony. Η Colleen μου απάντησε ταχυδρομικά λέγοντας «Σ’ευχαριστώ, σ’ ευχαριστώ John για την πραγματοποίηση αυτού του δίσκου γιατί είναι τόσο σημαντικό που το έκανες» και ήμουν πολύ χαρούμενος που απόλαυσε τη μουσική του συζύγου της. Έπαιζα με τον Tony από το 1969 μέχρι το τέλος του 1970, αποκλειστικά. Όχι, έπαιζα και με τον Miles, αλλά παίζαμε πολύ μαζί. Ο Miles λάτρευε τον Tony. Τον θυμάμαι να μου λέει: «Κανείς δεν έπαιξε ποτέ σαν τον Tony πριν και κανείς δεν έπαιξε ποτέ σαν τον Tony  έκτοτε». Ο Jaco ήταν υπέροχος. Άλλαξε το μπάσο για πάντα. Ακόμη και στην pop μουσική ακούς την επιρροή του Jaco.

 

Ακόμη και στην pop μουσική ακούς την επιρροή του John McLaughlin.

Αυτό δεν το ξέρω. Ίσως στο heavy metal (γέλια). Ξέρω ανθρώπους που μου λένε
«John, John, ξέρω κάποιον heavy metal κιθαρίστα, που είπε: “Λατρεύω τους Mahavishnu Orchestra. Πριν από πολλά χρόνια με επηρέασαν”». Αυτό είναι ωραίο, είναι μια χαρά. Μου αρέσουν κάποιοι παίκτες από το heavy metal , άνθρωποι όπως ο Eddie Van Halen. Για μένα, είναι ριζοσπαστικός. Λατρεύω αυτό το συγκρότημα. Και αυτός ο τύπος, ο τραγουδιστής (σ.σ.: David Lee Roth), είναι πολύ τρελός. Ο Eddie ήταν ένας σπουδαίος παίκτης, είχε μια φανταστική καινούργια τεχνική.

 

Όχι και πολύ καινούργια. Ο Steve Hackett των Genesis , ήταν ο πρώτος που έκανε tapping και με τα δύο χέρια. Ο Eddie Van Halen απλώς το έκανε δημοφιλές.

Ξέρω ότι και ο Allan Holdsworth είχε επίσης αυτήν την τεχνική.

 

Νομίζω ότι ο Steve Hackett ήταν ο πρώτος στο rock. Το έκανε στο “Nursery Cryme” album των Genesis (1971). Έχω μιλήσει μαζί του.

Ξέρω ότι αυτό προέρχεται από  τον Emmett Chapman, ξέρεις το Stick (σ.σ.: Chapman Stick); Ο Tony Levin του Peter Gabriel, το έκανε πριν από πολλά χρόνια. Στην πραγματικότητα, ο Tony Levin ήταν ο πρώτος άνθρωπος που πήρα τηλέφωνο για να μπει στους πρώτους Mahavishnu Orchestra. Έπαιζε εκείνη την εποχή με τον Gary Burton, γι’ αυτό και δεν μπορούσε να φύγει. Τον συνάντησα μερικά χρόνια αργότερα και έπαιζε Stick με τον Peter Gabriel. Είχε αυτήν την τεχνική, ξέρεις το “Sledgehammer” , χρησιμοποιώντας το δεξί του χέρι. Μπορείς να δεις την εξέλιξη της ηλεκτρικής κιθάρας κατά τη διάρκεια των τελευταίων 50 ετών. Ο Jimi Hendrix και ο Eric Clapton, οι δυο τους έκαναν εκπληκτικές καινοτομίες με την ηλεκτρική κιθάρα.

 

Σας αρέσει σήμερα το album “Apocalypse” των Mahavishnu Orchestra; Ο George Martin (ο θρυλικός παραγωγός των Beatles) έχει πει ότι ήταν ένας από τους καλύτερους δίσκους που έχει κάνει ποτέ.

(Γέλια) Το ξέρω ότι είναι γλυκύτατος άνθρωπος. Θα έπρεπε να πω «Αγαπώ ό, τι κάνω», αλλά κάθε φορά προσπαθώ να κάνω το καλύτερο δυνατό. Αλλά ήταν μια φανταστική εμπειρία το να συνεργαστώ με τον George . Επειδή είμαι ένας παλιός hippie όπως είπα και πριν. Μεγάλωσα με τους Beatles και από το “Rubber Soul” ήμουν οπαδός. Όχι νωρίτερα. Αλλά μου άρεσαν τα τραγούδια που ξεκίνησαν την ψυχεδελική επανάσταση. Όλους στη Βρετανία φυσικά, όλο το hippie κίνημα. Ήταν μέρος του ψυχεδελικού κινήματος και από το “Rubber Soul”, η μουσική των Beatles άλλαξε, και έγινα οπαδός σε αυτό το σημείο. Ακούγοντας τις ηχογραφήσεις και την φανταστική δουλειά τους, κατάλαβα ότι ο George Martin ήταν ο 5ος Beatle.

 

Φυσικά. Μερικά τραγούδια είναι καθαρά George Martin. Τραγούδια όπως το “A Day In The Life” και το “Eleanor Rigby” θα ήταν είναι αδύνατο να υπάρχουν χωρίς τον George Martin.

Ακριβώς! Συμφωνώ. Όχι, αδύνατον! Είχε μουσικό γούστο. Μήπως είδες το ντοκιμαντέρ (“Produced by George Martin”); Ήταν πολύ ωραίο.

 

Ναι. Έχω και αυτόγραφο από τον ίδιο επίσης.

Έχεις αυτόγραφο; Είναι ένας τόσο υπέροχος άνθρωπος, έτσι δεν είναι; Ήθελα να δουλέψω με μια συμφωνική ορχήστρα. Ποιον έπρεπε να φωνάξω; Έπρεπε να φωνάξω τον George Martin. Είναι τόσο καλός για να συνεργαστείς μαζί του. Δεν ήταν πολύ εύκολο για μένα να δουλέψω με μια μεγάλη ηλεκτρική μπάντα και μια συμφωνική ορχήστρα. Ήμασταν σε δύο studios, με αμφίδρομο videos. Η μπάντα μας δεν κατέστρεψε την ισορροπία της ορχήστρας. Εκείνες τις ημέρες, σε αντίθεση με σήμερα, όλοι ηχογραφούσαν την ίδια στιγμή. Δεν μπορείς να ηχογραφήσεις πρώτα το συγκρότημα και στη συνέχεια … Μπορείς, αλλά δεν μπορώ να σκεφτώ έτσι. Είναι σαν να βάζεις μια ορχήστρα μετά, σαν να κάνεις overdubbing. Είχαμε τον Michael Tilson Thomas στην διεύθυνση ορχήστρας. Μια φανταστική εμπειρία. Ξέρεις κάτι, το Νοέμβριο του περασμένου έτους ήμουν στη Νέα Υόρκη με τον Chick (σ.σ.: Corea) και τους Five Peace Band, στα 70ά γενέθλιά του. Και η Gayle Moran ανέβηκε στη σκηνή και τραγούδησε το “Smile of the Beyond”, όπως κάνει και στο album.  Είναι σύζυγος του Chick τώρα. Στην πραγματικότητα, εγώ τους γνώρισα μεταξύ τους πριν από σχεδόν 40 χρόνια. Τρελό; Τραγούδησε το κομμάτι που παίζει ο George στο ντοκιμαντέρ. Δεν είχαμε ορχήστρα αλλά ο Chick είχε μάθει να παίζει το ορχηστρικό μέρος στο synthesizer του. Δεν είχα παίξει αυτό το κομμάτι εδώ και 40 χρόνια. Το παίζαμε και ήταν θαυμάσια.

 

john2Περάσατε καλά στο 2007 Crossroads Festival με τον Eric Clapton και Jeff Beck;

Φυσικά, φυσικά. Να το θυμάσαι αυτό: ο Eric και εγώ, γνωριζόμαστε μεταξύ μας από το 1966. Είμαστε πραγματικά πολύ παλιοί φίλοι. Ήταν με τους John Mayall’s Bluesbreakers και ήμουν με τους Georgie Fame Band. Τότε, στο Λονδίνο υπήρχαν μόνο 2 clubs: το 100 Club και το Flamingo Club. Και τότε φυσικά συναντηθήκαμε. Τον Jeff, τον ξέρω από τους Yardbirds. Όλους τους άλλους κιθαρίστες, τους ξέρω επίσης: τον Buddy Guy, τον BB King, τον Jimmie Vaughan. Έχεις δει το βίντεο; Αυτός (σ.σ: ο Eric) κάνει κάτι σπουδαίο. Κάνει αυτό το festival για τους ανθρώπους που έχουν προβλήματα με το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Κάναμε ένα στο Ντάλας (2004) και κάναμε κι ένα στο Σικάγο, τρία χρόνια αργότερα (2007).

 

Με ποιον μουσικό είχατε την καλύτερη μουσική και πνευματική σύνδεση επί σκηνής;

Ω, Θεέ μου! Έχω σπουδαία σχέση με τους ανθρώπους από την μπάντα μου, τους Shakti. Έχω με όλους τους μουσικούς, με τον Chick Corea, με τον Paco de Lucia. Είμαι τυχερός γιατί έχω παίξει μουσική, όχι μόνο με σπουδαίους μουσικούς, αλλά και με σπουδαία ανθρώπινα όντα. Όταν παίζεις με ένα σπουδαίο ανθρώπινο ον, έχεις πολλές πιθανότητες να έχεις την εμπειρία που σου είπα στην αρχή. Μίλησα για τη συλλογική εμπειρία που συμβαίνει στη μουσική. Δεν μπορείς να την ελέγξεις, αλλά μπορείς να την έχεις λόγω του είδους των ανθρώπων που βρίσκονται πάνω στη σκηνή και να κάνεις μια σπουδαία μπάντα και η μουσική να βγαίνει με έναν υπερβατικό τρόπο. Έχω ζήσει αυτή την εμπειρία με πολλούς μουσικούς. Για μένα η πνευματική εμπειρία είναι η ίδια με την μουσική εμπειρία. Και οι δύο έχουν τον ίδιο χαρακτήρα, είναι μια καθολική εμπειρία. Μια ενωτική εμπειρία.

 

Είστε μεγάλος θαυμαστής των Eagles και οι Mahavishnu Orchestra άνοιξαν γι’ αυτούς σε μια περιοδεία στα τέλη του 1971. Θυμάστε αυτή την περιοδεία με τους Eagles;

Πλάκα μου κάνεις; Τους λατρεύω τους Eagles!

 

Γι ‘αυτό ρωτάω.

Είναι φανταστικοί. Είναι μια πραγματικά μεγάλη μπάντα. Στην δεκαετία του ’60 και του ’70 ήταν σπουδαία, γιατί έχω κάνει συναυλίες ανοίγοντας για τους Who, με τους Lifetime. Οι Shakti έκαναν συναυλίες με heavy metal μπάντες όπως οι Iron Maiden. Έχουμε κάνει συναυλίες ανοίγοντας για κωμικούς όπως ο George Carlin. Έχουμε κάνει συναυλίες με τους Aerosmith, με τους Blue Oyster Cult. Έχω κάνει συναυλίες ανοίγοντας για τον James Taylor. Και για έναν πολύ καλό κιθαρίστα, τον Leslie West. Μου αρέσει ο Leslie από τότε που τον άκουσα για πρώτη φορά, πριν από 41 χρόνια με την μπάντα του, τους Mountain. Έπαιζε σπουδαία. Αυτό δεν συμβαίνει πλέον. Εκείνες τις εποχές οι αντζέντηδες μπορούσαν να βάζουν μαζί αυτές τις εντελώς διαφορετικές μπάντες. Έπρεπε να είναι διαφορετικες, διότι ήθελαν οι άνθρωποι να εκτεθούν σε διαφορετικά είδη μουσικής. Υπήρχε μια πολύ διαφορετική αντίληψη. Η αντίληψη ήταν: «Εντάξει, έχουμε τους Mahavishnu Orchestra, ας τους βάλουμε με τους Eagles ή τον James Taylor ή με κωμικούς». Με κάτι εντελώς διαφορετικό και όχι με ένα άλλο jazz rock συγκρότημα. Έψαχναν για κάτι το εντελώς αντίθετο. Σήμερα, εάν είσαι σε ένα jazz rock συγκρότημα, θα σε βάλουν με ένα άλλο jazz rock συγκρότημα. Αν είσαι ένα rap συγκρότημα, που θα σε βάλουν με ένα άλλο rap συγκρότημα. Αν είναι σε folk συγκρότημα, που θα σε βάλουν με folk. Είναι πολύ συντηρητικοί σήμερα, ακριβώς όπως και η κοινωνία. Άθλιο.

 

john3Τώρα υπάρχουν περισσότεροι κανόνες.

Είναι πολύ βαρετό. Δεν έχουν φαντασία, όπως είχαμε εμείς τη δεκαετία του ’60 και του ’70. Μην ξεχνάς αυτά τα χρόνια ήταν πολύ τρελά. Οι άνθρωποι ήταν γεμάτοι ελπίδα. Ήλπιζαν να αλλάξουν τον κόσμο με έναν θετικό τρόπο. Οι δεκαετίες του ’60 και του ’70 ήταν όμορφες δεκαετίες, Θοδωρή. Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι υπάρχει μια απίστευτα αηδιαστική οικονομική κρίση. Το ξέρεις καλύτερα. Οι άνθρωποι απλά υποφέρουν. Δεν είναι ότι υπάρχουν λιγότερα χρήματα, απλά πάνε σε διαφορετικές τσέπες. Κοίτα τι συνέβη στην Αμερική με την 11η Σεπτεμβρίου, τον George Bush και τους συντηρητικούς. Τους φονταμενταλιστές χριστιανούς, τους φονταμενταλιστές ισλαμιστές. Ο φονταμενταλισμός είναι ένα μάτσο σκατά. Συνήθιζαν να είναι ανεκτικοί τη δεκαετία του ’60 και του ’70. Είμαστε διαφορετικοί, αλλά είμαστε μέρος του κόσμου, είμαστε μέρος της ζωής. Μπορούμε να μάθουμε από όλους, αλλά τα πάντα σήμερα είναι πολωμένα. Αλλά η κοινωνία αλλάζει, η μουσική αλλάζει. Κοίτα την jazz σήμερα, δεν υπάρχει αρκετά καλή νέα jazz για να με εμπνεύσει. Μερικοί από τους νέους, θεωρώ ότι είναι πολύ συντηρητικοί. Πάρα πολύ κλισέ, πολύ ρηχοί. Για μένα αυτό είναι ντροπή. Γιατί εγώ ακούω περισσότερο ethnic μουσική; Λόγω της ψυχής αυτών των ανθρώπων. Λόγω του φωτός στην καρδιά τους. Μου αρέσουν ακόμα οι συνάδελφοί μου ο Chick, ο David Sanborn και ο Michael Brecker, τον οποίο και χάσαμε πριν από μερικά χρόνια. Αλλά δεν ξέρω για τους νέους μουσικούς. Ναι, υπάρχουν κάποιοι κιθαρίστες όπως ο Jimmy Herring (Widespread Panic). Τον λατρεύω, είναι ένας πολύ καλός κιθαρίστας. Και ο Eric Machacek (Fragile Existence) επίσης. Αξιοπρεπείς νέοι κιθαρίστες. Δεν ξέρω, ελπίζω ότι η νέα γενιά έχει καλούς παίκτες. Αλλά η βιομηχανία έχει καταρρεύσει. Κανείς δεν παίρνει δισκογραφικό συμβόλαιο. Αν είσαι ένας νεαρός μουσικός, ή ένας μουσικός της τζαζ, νομίζεις ότι θα πάρεις συμβόλαιο από δισκογραφική εταιρεία; Φυσικά και όχι. Επειδή δεν πουλάνε δίσκους. Οι άνθρωποι «κατεβάζουν» από το Pirate Bay, και από όπου άλλου μπορούν. Έτσι, οι νέοι παίκτες αγωνίζονται πραγματικά, μόνο και μόνο για να επιβιώσουν και να συνεχίσουν να παίζουν. Πολύ δύσκολος ο κόσμος αυτή τη στιγμή. Από πολλές απόψεις. Για εσάς στην Ελλάδα είναι η οικονομία, και στην Αμερική, -πριν από δύο εβδομάδες, ήμουν στην Αμερική- είναι πάρα πολύ άσχημα σήμερα για έναν κοινό άνθρωπο.Πολύ άσχημα. Είναι πολύ δύσκολο σήμερα για έναν μουσικό να κάνει καριέρα. Για έναν καλό τραγουδιστή, ίσως είναι πιο εύκολο. Αλλά είναι πολύ διαφορετικά από τότε που ήμουν νέος τη δεκαετία του ’60 και του ’70. Διαφορετικός κόσμος, και πολύ πιο δύσκολος για τους νεότερους ανθρώπους. Είναι κρίμα.

 

Ο Jeff Beck σας αποκάλεσε ως τον «καλύτερο εν ζωή κιθαρίστα» και πολλοί άλλοι άνθρωποι πιστεύουν το ίδιο. Είναι κολακευτικό όταν τόσο σπουδαίοι μουσικοί θαυμάζουν το έργο σας;

Επειδή είπα ότι για μένα εκείνος είναι ο καλύτερος (γέλια). Στο στίβο μπορείς να έχεις τον καλύτερο, αλλά στη μουσική είναι πολύ προσωπικό. Μου αρέσει ο Jeff. Έχουμε περιοδεύσει μαζί, έχουμε παίξει μαζί πολλές φορές. Είναι ο αγαπημένος μου κιθαρίστας. Μου αρέσει η δεξιότητά του. Είναι πολύ γλυκός. Είδα επίσης τον Neal Schon (Journey) να παίζει ζωντανά. Ωραίος. Σπουδαίος. Φανταστικός. Μπορείς μόνο να τον ακούς και να τον απολαμβάνεις. Και ο Steve Morse (Deep Purple, Dixie Dregs) είναι σπουδαίος κιθαρίστας. Νομίζω ότι θα αλλάξουμε, Θοδωρή. Όταν τα πράγματα θα αρχίσουν να αλλάζουν και η οικονομία αρχίσει να πηγαίνει καλύτερα, η αντίληψη θα αλλάξει. Η κοινωνία θα είναι λιγότερο συντηρητική, πιο ελεύθερη, όπως ήταν στη δεκαετία του ’60 και του ’70. Είναι εξαιρετικά συντηρητική αυτή τη στιγμή. Δεν είναι υγιής για τη μουσική. Δεν είναι υγιής για τίποτα, κατά τη γνώμη μου. Αλλά νομίζω ότι θα πρέπει να περιμένουμε μερικά χρόνια. Θα πάρει  4-5 χρόνια.

 

Έχετε αναμνήσεις από το τζαμάρισμα με τον Jimi Hendrix στα Record Plant Studios τον Μάρτιο του 1969;
Φυσικά, και κατάφερα να τον γνωρίσω καλύτερα όταν μιλήσαμε αργότερα. Τον συνάντησα αρκετές φορές αργότερα. Τι υπέροχο άτομο. Οφείλω να τον ευχαριστήσω για ό, τι έκανε για την κιθάρα. Αυτό που έκανε για την ηλεκτρική κιθάρα, ήταν τόσο σπουδαίο. Νομίζω ότι οι περισσότεροι από τους ηλεκτρικούς κιθαρίστες σήμερα χρωστάνε κάτι στον Jimi Hendrix. Έκανε κάτι με την ηλεκτρική κιθάρα που δεν είχε κάνει ποτέ κανένας. Κανείς. Νομίζω ότι είχε επηρεαστεί από τον Eric, όταν ήρθε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο στα μέσα της δεκαετίας του ’60. Νομίζω ότι άκουσε τον Eric να παίζει και αυτό τον βοήθησε. Δεν είμαι σίγουρος, απλά έτσι πιστεύω.

 

Ο Jimi πίστευε ότι ο Eric ήταν ο καλύτερος κιθαρίστας στον κόσμο.

Αυτό δεν με εκπλήσσει, επειδή ο Eric έκανε σπουδαία πράγματα στα μέσα της δεκαετίας του ’60. Κοίταξε τι έκανε με τους Cream. Ήμουν σε μια μπάντα με τον Jack Bruce και Ginger Baker, με τον Graham Bond, και όταν η μπάντα διαλύθηκε, πήραν τον Eric και έκαναν τους Cream. Ο Eric ήταν ήδη ένας φανταστικός κιθαρίστας. Σίγουρα, είχε καλή επίδραση στον Jimi. Και ο Jimi το πήρε αυτό και το μετέτρεψε ακόμα περισσότερο. Ήταν επαναστατικός. Ήταν φανταστικός. Για μένα, τον τζαμάρισμα ήταν υπέροχο. Ήταν μια πραγματική ευχαρίστηση.

 

john4Κάνατε μαθήματα κιθάρας στον Jimmy Page των Led Zeppelin. Πώς ήταν ο Jimmy ως μαθητής;

Ήταν σπουδαίος! Ξέρεις, ήμουν 18 και ήταν 17. Ήξερα λίγα περισσότερα για την αρμονία και την jazz. Επίσης, ξέρω τον John Paul Jones τον μπασίστα. Συνήθιζα να του διδάσκω αρμονία. Ήμασταν σε μια rhythm ‘n’ blues μπάντα μαζί. Μετά γνώρισα τον Jimmy. Γνωριζόμασταν μεταξύ μας γιατί ..

 

Ήσασταν πολύ διάσημοι session μουσικοί.

Ναι, όλοι ήμασταν session μουσικοί, διότι μόνο έτσι μπορούσαμε να επιβιώσουμε. Παίζοντας pop και rock. Αλλά περνούσαμε πολύ καλά. Όταν ο Jimmy και ο John Paul, έκαναν τους Led Zeppelin, ουάου! Ήταν φανταστικό.

 

Θυμάστε την καταπληκτική πρόσωπο με πρόσωπο συνέντευξη που δώσατε στον Robert Fripp των King Crimson στο Παρίσι το 1982;

(Γέλια) Έφαγε όλα τα γλυκά μου! Είχα ένα κουτί σοκολατάκια από τη βασκική ακτή και έφαγε τα πάντα. Μπορείς να το φανταστείς αυτό;

 

Η συνέντευξη ήταν θεότρελη. Μιλάγατε για το τι χρώμα είναι η Μι ματζόρε, κλπ!

Τρελός τύπος .. αλλά ενδιαφέρων. Εκείνη την εποχή δεν ήξερα τι έκανε. Εξακολουθεί να παίζει;

 

Έκανε πρόσφατα ένα studio album (“A Scarcity of Miracles” από τους Jakszyk, Fripp & Collins),  αλλά δεν περιοδεύει. Έχει μια νομική διαμάχη με την Universal Music.

Αυτή την ιστορία την ξέρω. Αυτή είναι μια ιστορία που πολλοί μουσικοί γνωρίζουν.

 

Ένα τεράστιο “ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ” στον John McLaughlin για τον χρόνο του.

Τσεκάρετε τα www.johnmclaughlin.com και  http://www.facebook.com/pages/John-McLaughlin/148685138488165

loading...
Like
Like Love Haha Wow Sad Angry